Пошук

У Музеі рэдкай кнігі горада Касцюковічы была прадстаўлена экспазіцыя Беларускай Праваслаўнай Царквы з унікальнымі выданнямі: старадрукаванымі кнігамі XVI-пачатку ХІХ стагоддзяў і факсімільнымі копіямі рукапісных Евангелляў XII-XVI стагоддзяў

08 верасня 2026

У рамках XXXIII Дня беларускага пісьменства, які праходзіў у горадзе Касцюковічы 5-6 верасня 2026 года, у Музеі рэдкай кнігі была прадстаўлена экспазіцыя Беларускай Праваслаўнай Царквы (Беларускі Экзархат Маскоўскага Патрыярхату) з унікальнымі выданнямі: старадрукаванымі кнігамі XVI — пачатку ХІХ стагоддзяў і факсімільнымі копіямі рукапісных Евангелляў XII–XVI стагоддзяў.

На выставе экспанаваліся пяць факсімільных копій рукапісных Евангелляў — Полацкае Евангелле XII — пачатку XIII стагоддзя, Лаўрышаўскае Евангелле канца XIII — пачатку XIV стагоддзя, Жыровіцкае Евангелле XVI стагоддзя, Евангелле XV стагоддзя Мінскага Свята-Духава манастыра, Слуцкае Евангелле XVI стагоддзя. Важна адзначыць, што гэтыя рарытэты з'яўляюцца не толькі кніжнымі помнікамі часу, сведчаннем кніжнай культуры эпохі, яго літургічнага жыцця, але яны таксама нагадваюць нам аб місіянерскім прызначэнні пропаведзі Евангелля, якое захоўвае свой сэнс ва ўсе часы.

Жамчужынай экспазіцыі стала «Жыціе блажэннай Еўфрасінні, ігуменні манастыра Уседзяржыцеля Святога Спаса ў градзе Полацку». Да нашых дзён дайшло каля 130 спісаў «Жыція прападобнай Еўфрасінні Полацкай», складзенага яшчэ ў XII стагоддзі, неўзабаве пасля яе скону, якія змяшчаюцца ў розных рукапісных крыніцах XVI–XVIII стст. У 2012 годзе выдавецтвам Беларускага Экзархату было прадпрынята факсімільнае ўзнаўленне рукапісу «Жыція...» сярэдзіны XVI ст. з фонду Расійскай нацыянальнай бібліятэкі. Выданне адлюстроўвае аўтэнтычны тэкст жыція на царкоўнаславянскай мове, пераклад на сучасную рускую мову і навуковыя каментарыі да яго. Дзве кнігі ў па-майстэрску зробленым скураной вокладцы і укладзеныя ў скураны футляр уяўляюць сабой узор высокага сучаснага кніжнага мастацтва і даюць магчымасць убачыць з якой любоўю і глыбокай павагай перапісваліся тэксты, а таксама прачытаць у арыгінале жыціе прападобнай.

У экспазіцыі таксама былі прадстаўлены старадрукаваныя выданні, якія маюць статус нацыянальных кніжных помнікаў. Яны былі выяўлены нядаўна ў манастырах і храмах Беларускага Экзархату ў рамках работы па стварэнні рэестра кніжных помнікаў Беларускай Праваслаўнай Царквы, якая вядзецца па благаславенню Мітрапаліта Мінскага і Заслаўскага Веніяміна, Патрыяршага Экзарха ўсяе Беларусі.

Гэта — Евангелле, надрукаванае Пятром Мсціслаўцам у Вільні ў 1575 годзе. Другая кніга — віленскае выданне Евангелля напрастольнага з сігнатурамі, выдадзенае ў 1600-х гадах братамі Мамонічамі і Псалтыр з паследаваннем (Масква, 1811) цікавая тым, што мае ўнікальныя запісы першых вядомых уладальнікаў кнігі сям'і Апалоса Эпафрадзітавіча Станкевіча, па якіх можна аднавіць іх радавод. Станкевічы — шляхецкі род герба Магіла, які ўзыходзіць да канца XV ст. Іван Станкевіч († 1657 г.) быў вялікім пісарам Вялікага Княства Літоўскага.

Адным з экспанатаў выставы было выданне Бібліі на беларускай мове, падоранае Прэзідэнтам Аляксандрам Лукашэнкам Мітрапаліту Філарэту (Вахрамееву), першаму Патрыяршаму Экзарху ўсяе Беларусі.

Выстава выклікала вялікую цікавасць у наведвальнікаў, сярод якіх былі ганаровыя госці свята, у тым ліку – намеснік Прэм'ер-міністра Наталля Пяткевіч. 

Church.by / Праваслаўныя бібліятэкі Беларусі

Чытайце нас у мэсэнджэрах Telegram і Viber, 

сацсетках Instagram, ВКонтакте, 

Facebook і Одноклассники,

глядзіце ў YouTube і TikTok