Пошук

У бібліятэцы Лаўрышаўскага манастыра выяўлены акафіснік, які належаў кананізаванаму Румынскай Праваслаўнай Царквой архімандрыту Сафіяну (Богіу)

28 чэрвеня 2026

У бібліятэцы Свята-Елісееўскага Лаўрышаўскага мужчынскага манастыра выяўлена рэдкае выданне «Акафісніка» на румынскай кірыліцы. Гістарычная богаслужэбная кніга належала архімандрыту Сафіяну (Богіу; 1912-2002), настаяцелю Анфімаўскага манастыра ў Бухарэсце, аднаму з найбольш вядомых румынскіх духаўнікоў XX стагоддзя.

У 2024 годзе Свяшчэнны Сінод Румынскай Праваслаўнай Царквы кананізаваў архімандрыта Сафіяна ў ліку прападобнавызнаўцаў.

Кніга была выяўлена, апісана і ўведзена ў навуковы абарот у 2025 годзе падчас абследавання фондаў рэдкіх кніг манастырскіх бібліятэк у рамках стварэння рэестра кніжных помнікаў Беларускага Экзархату. Выданне прыцягнула ўвагу даследчыкаў дзякуючы захаванай на фарзацы асабістай пячаткі старца з надпісам: «Дар архімандрыта Сафіяна Богіу. Анфім — Бухарэст».

«Акафісік з мноствам выбраных малітваў для пабожнасці ўсякага хрысціяніна» ўяўляе сабой богаслужэбны зборнік на румынскай кірыліцы. Падобныя выданні ўпершыню з'явіліся ў XVIII стагоддзі і шматкроць перавыдаваліся ў XVIII–XIX стагоддзях у друкарнях Венгрыі і Румыніі.

Зборнік змяшчае акафісты, каноны, службу, месяцаслоў, пасхалію і іншыя тэксты для хатняй малітвы. Нягледзячы на невялікі фармат і значны ўзрост, кніга захавалася да нашых дзён.

Кнігазнаўчую экспертызу правяла сакратар Выдавецкай рады Беларускага Экзархату Тамара Самойлюк. Нягледзячы на адсутнасць тытульнага ліста, выданне ўдалося ідэнтыфікаваць па каталогу бібліятэкі Цэнтральнага ўніверсітэта Лучыяна Блага ў Клуж-Напоцы. У працы дапамог даследчык славяна-румынскіх і славяна-малдоўскіх рукапісаў, гісторык і археограф Аляксандр Паскаль. Яшчэ адзін асобнік падобнага выдання быў знойдзены ў каталогу бібліятэкі акругі Сібіу ASTRA ў Румыніі.

Пераплёт і кніжны блок акафісніка былі часткова рэстаўраваны, як мяркуецца, у другой палове XIX стагоддзя. Пасля выяўлення ў снежні 2025 года кнігу ачысцілі, змякчылі скуру вокладкі і змясцілі ў футляр з бескіслотнага кардона, выраблены ў Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі.

Пакуль застаецца невядомым, якім шляхам кніга, якая належала архімандрыту Сафіяну, апынулася ў Лаўрышаўскім манастыры. Пры гэтым захаваныя ўладальніцкія запісы дазваляюць прасачыць частку яе гісторыі. Сярод іх — згадкі ранейшых уладальнікаў, а таксама запіс 1909 года пра смерць манахіні Аглаіды, у свеце Анастасіі, пахаванай у Кашалёўскім жаночым манастыры ў гонар Успення Прасвятой Багародзіцы ў Малдове.

Праект стварэння рэестра кніжных помнікаў Беларускага Экзархату рэалізуецца з канца 2024 года па благаславенню Мітрапаліта Мінскага і Заслаўскага Веніяміна, Патрыяршага Экзарха ўсяе Беларусі. У ходзе гэтай працы былі выяўлены шматлікія кніжныя помнікі, якія захоўваюцца ў прыходах, манастырах і музеях Беларускага Экзархату.

Выяўлены ў Лаўрышаўскім манастыры акафіснік уяўляе цікавасць для даследчыкаў праваслаўнай кніжнай культуры, гісторыі царкоўных сувязяў і духоўных традыцый славянскіх і раманскіх народаў.

monasteri.cerkov.ru / Church.by

Чытайце нас у мэсэнджэрах Telegram і Viber, 

сацсетках Instagram, ВКонтакте, 

Facebook і Одноклассники,

глядзіце ў YouTube і TikTok